چگونه از بهم‌ریختگی روانی بزرگسالان اتیسم در شرایط بحران و جنگ پیشگیری کنیم؟

مدیریت بحران روانی در بزرگسالان طیف اوتیسم: راهنمای عملی برای والدین

شرایط بحرانی مانند جنگ، نه تنها آرامش خانواده‌ها را از بین می‌برد، بلکه دسترسی به خدمات تخصصی مثل گفتاردرمانی و کاردرمانی را نیز ناممکن یا بسیار دشوار می‌کند. در این شرایط، خانواده‌ها با فشارهای روانی شدید، کمبود منابع و نگرانی مداوم برای امنیت خود و عزیزانشان مواجه هستند. اما حتی در این شرایط، راهکارهای ساده و عملی وجود دارد که می‌تواند به پیشگیری از بهم‌ریختگی روانی بزرگسالان طیف اوتیسم کمک کند.

۱. پذیرش واقعیت و کاهش انتظارات

• انتظارات خود را تعدیل کنید: در شرایط بحران، ممکن است نتوانید همه کارهای روزمره را انجام دهید یا فرزندتان را به مراکز آموزشی یا توانبخشی ببرید. این را بپذیرید و از خود و فرزندتان بیش از حد توقع نداشته باشید.

• تمرکز بر ضروریات: فقط بر نیازهای اساسی و فوری تمرکز کنید. حفظ ایمنی، تغذیه و حداقل آرامش روانی اولویت دارند.

۲. حفظ حداقل روتین در خانه

• برنامه‌های ساده روزانه: حتی در بحران، سعی کنید یک برنامه ساده و قابل پیش‌بینی برای فرد اوتیسم داشته باشید. مثلاً ساعت مشخصی برای غذا، استراحت و فعالیت‌های آرام‌بخش تعیین کنید.

• اطلاع‌رسانی درباره تغییرات: اگر مجبور به تغییر مکان یا برنامه هستید، سعی کنید فرد را از قبل مطلع کنید تا آمادگی داشته باشد.

۳. ایجاد محیط امن و آرام‌بخش

• فضای کم‌تحریک: در صورت امکان، یک گوشه آرام و کم‌تحریک در خانه ایجاد کنید تا فرد بتواند در صورت نیاز به آنجا پناه ببرد.ترکیب محرک‌های مختلف (مثلاً موسیقی + نور ملایم + حرکات آرام) در یک محیط کنترل‌شده، به کاهش اضطراب و بهبود خودتنظیمی کمک می‌کند.

• کاهش مواجهه با اخبار ناراحت‌کننده: تلویزیون و رادیو را در مواقعی که اخبار اضطراب‌آور پخش می‌شود خاموش کنید.

۴. استفاده از منابع موجود

• ابزارهای آرام‌بخش: وسایل حسی مورد علاقه فرد (مثل پتو، اسباب‌بازی‌های نرم، موسیقی آرام) را در دسترس قرار دهید.

• حمایت عاطفی ساده: حتی یک آغوش، نوازش یا گوش دادن فعال به صحبت‌های فرد می‌تواند احساس امنیت را تقویت کند.

۵. مدیریت استرس و هیجانات

• تمرین تنفس عمیق: در مواقع اضطراب، همراه فرد اوتیسم نفس عمیق بکشید. این کار ساده، اما بسیار مؤثر است.تمرینات حرکتی منظم مانند یوگا، تایچی یا حتی بازی‌های موزون، با افزایش ترشح اندورفین و کاهش سطح کورتیزول، می‌توانند به کاهش اضطراب کمک کنند.

• صحبت کردن درباره احساسات: به زبان ساده و صادقانه درباره وضعیت بحران و احساسات خود و فرزندتان صحبت کنید. نیازی به توضیح پیچیده نیست، فقط بگویید: «من هم نگرانم، ولی با هم می‌توانیم از این شرایط عبور کنیم.»

۶. حمایت از خود مراقب

• مراقبت از خود را فراموش نکنید: شما هم به استراحت، تغذیه و حمایت نیاز دارید. اگر خودتان دچار فرسودگی شوید، نمی‌توانید به فرزندتان کمک کنید.

• درخواست کمک از نزدیکان: حتی یک تماس تلفنی با دوست یا فامیل می‌تواند فشار روانی را کاهش دهد.

۷. استفاده از منابع آنلاین و تلفنی

• مشاوره تلفنی یا آنلاین: در شرایطی که دسترسی به مراکز درمانی ممکن نیست، مشاوره تلفنی با روان‌شناس یا مشاور می‌تواند راهنمایی‌های فوری و کاربردی ارائه دهد.

• راهنماهای عملی: از سایت‌ها و کانال‌های معتبر آموزشی که راهکارهای عملی برای مدیریت بحران در افراد اوتیسم ارائه می‌کنند، استفاده کنید.

• گروه‌های حمایتی آنلاین: مطالعات اخیر نشان داده‌اند که مشارکت در گروه‌های حمایتی آنلاین (مانند انجمن‌ها یا چت‌روم‌های ویژه افراد طیف اوتیسم) می‌تواند به کاهش احساس انزوا و افزایش تاب‌آوری روانی کمک کند.

۸. پذیرش محدودیت‌ها و تمرکز بر توانمندی‌ها

• تمرکز بر نقاط قوت فرد: به جای تأکید بر نقاط ضعف، سعی کنید توانمندی‌ها و علایق فرد را تقویت کنید.

• پذیرش محدودیت‌ها: در شرایط بحران، ممکن است نتوانید همه کارها را به بهترین شکل انجام دهید. این را بپذیرید و به خودتان سخت نگیرید.

فشار روانی شدید مواجه هستند. اما با تعدیل انتظارات، حفظ حداقل روتین، ایجاد محیط امن و استفاده از منابع موجود می‌توان از بهم‌ریختگی روانی بزرگسالان طیف اوتیسم پیشگیری کرد. حمایت عاطفی ساده، تمرین تنفس عمیق و استفاده از مشاوره تلفنی یا آنلاین، راهکارهای واقع‌گرایانه و عملی هستند که در شرایط سخت نیز قابل اجرا هستند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به مقاله: اختلال اضطراب اجتماعی در افراد اتیسم مراجعه نمایید.

منابع

1. صمدی، سید علی. (۱۴۰۰). اوتیسم در بزرگسالان: چالش‌ها، راهکارها و مداخلات. تهران: انتشارات ارجمند.

2. میرزمانی، محمود؛ فلاح، فاطمه. (۱۳۹۹). مدیریت بحران در اختلالات عصبی رشدی. تهران: انتشارات سمت.

3. سلیقه‌دار، لیلا. (۱۳۹۸). آموزش مهارت‌های زندگی به افراد طیف اوتیسم. تهران: انتشارات دانژه.

4. رضایی، زهرا؛ عبداللهی، محمدحسین. (۱۴۰۲). بررسی اثربخشی مداخلات روانی-اجتماعی در کاهش اضطراب و استرس بزرگسالان طیف اوتیسم در شرایط بحرانی. فصلنامه علمی-پژوهشی روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، دوره 10، شماره 2، صفحات 45-58.

5. رضایی، مریم. (۱۴۰۱). نقش خانواده در مدیریت بحران روانی بزرگسالان طیف اوتیسم. مجله علمی-پژوهشی توانبخشی، دوره 15، شماره 3، صفحات 112-125.

6. ادیب، ناهید. (۱۳۹۷). تجربه زیسته مادری با فرزند دارای اختلال اوتیسم: چشم به راه آسمان باش. تهران: نشر نوشته.

7. Howlin, P., & Moss, P. (2012). Adults with Autism Spectrum Disorders. Canadian Journal of Psychiatry, 57(5), 275–283.

8. Wilkinson, L. A. (2017). The Anxiety Workbook for Adults with Autism. Jessica Kingsley Publishers.

9. Prizant, B. M. (2015). Uniquely Human: A Different Way of Seeing Autism. Simon & Schuster.

10. https://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_id=2879&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1&html=1